Osmanli kadinlarinin, aile, egitim, calisma ve siyaset alanlarindaki özgürlesme mücadelesi 19. yüzyil ortalarindan itibaren basladi. Bu mücadeleyi veren kadinlardan bazilari Ermeniydi... Bu kitapta ele alinan Istanbul dogumlu bes Ermeni feminist yazar, OsmanliTürkiye Ermeni toplumunda kadin haklariyla ilgili talepleri gündeme getirip, bu haklarin elde edilmesi icin dernekler, dergiler, gazeteler kuran, romanlar, öyküler, oyunlar, siirler yazan öncü kisiliklerdi. Elbis Gesaratsyan 1830-1911 1862de ilk Ermenice kadin dergisi olan Gitari yayimladi. Yazilarinda, cinsler arasindaki esitsizligin nedenlerini cözümledi ve toplumun ilerlemesi icin kadinin özgürlesmesi gerektigini savundu. Sirpuhi Düsap 1841-1901 romanlarinda ask, evlilik ve aileyle ilgili yenilikci fikirleri ve kadinlar üzerindeki toplumsal baskilari dillendirdi. Eserleriyle geleneksel aile kurumuna zarar verdigi gerekcesiyle yogun tepkiler aldi, ancak hicbir zaman yilmadi. Zabel Asadur 1863-1934 önemli bir yazar, sair ve aktivistti. Kadinlar arasinda örgütlü dayanismayi savundu; daha on yedi yasindayken kurdugu kadin örgütüyle tasradaki kiz cocuklarinin egitilmesi icin caba gösterdi; ögretmenlik yapti, ders kitaplari hazirladi. Zabel Yesayan 1878-1943 öykü, roman ve makalelerinde cinsler arasindaki toplumsal adaletsizligi dile getirdi. Toplumu cözümlemede sinif kategorisinden yararlanmasinin yani sira, savas karsiti tavriyla dönemin aydinlari arasinda kendine özgü bir yer edindi. Hayganus Mark 1885-1966 1919da cikarmaya basladigi Hay Gin Ermeni Kadini adli kadin dergisini on dört yil boyunca araliksiz yayimlayarak, Türkiye kadin hareketinde en uzun soluklu kadin dergisini yayimladi. Hay Gin, zamanla her türlü kadin sorununun dile getirildigi bir kürsüye dönüstü.
