Bu kitapta, 16. asir sairlerinden Cemalnin iki mesnevisi ele alinip tanitilmistir. Cemalnin kim oldugu mechuldür, eserlerinin toplandigi mecmuanin iki nüshasi bulunmaktadir. Biri Süleymaniye Kütüphanesinde digeri Istanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesinde kayitli iki mecmuada, müellifin ücü manzum, biri mensur, dört eseri tespit edilmistir. Eserlerinin tamaminin din-tasavvufi muhtevali olmasi onun Arapca ve Farscaya hakim, tasavvuf erbabi biri olduguna isaret etmektedir.
Cemalnin calismamiza konu mesnevilerinden ilki isimsiz olup seyr-i sülk bahsi etrafinda sekillenmistir. 1008 beyitten mütesekkil eserin 1578 yilinda telif edildigi anlasilmaktadir. Hemen her beyitte veciz ve hikmetli bir söyleyisle mesaj verme gayreti güdülen mesnevide, bastan sona din ve tasavvufi terminoloji hakim kilinmis ve eser, asiklara ve saliklere, yani tasavvuf ehline adanmistir.
Cemalnin Gülsen-i Irfan adli 177 beyitlik ikinci mesnevisi de muhteva yönüyle örnegine az rastlanilan bir metindir. Diger eserinden farkli olarak bu mesnevisinde elestirel bir üslup kullanan Cemal, tarikat adabindan, tasavvuf ahlakindan ve toplumsal bozulmalardan söz etmis, cesitli nasihat ve uyarilarda bulunmustur.
Kitapta Cemal hakkinda bilgi verildikten sonra sairin bu iki mesnevisinin önce sekil ve muhteva tahlili yapilmis, ardindan metinlerin Arap harflerinden Latin alfabesine transkripsiyon usulüyle aktarimina yer verilmistir.